कमल साह
जनकपुरधाम, कार्तिक १६ गते । अक्षय नवमी पर्व अवसरमा मिथिला क्षेत्रमा आज अन्तःगृह परिक्रमा लगायत गरेर मनाइँदैछ ।
कात्तिक शुक्ल नवमी तिथिमा मनाइने अक्षय नवमी पर्व मिथिलाका परम्परा अनुसार आज आमलाको जरमा पुजन र बनभोज गरि मनाईदै छन । त कतिपयाले जनकपुरधामको अन्तःगृह परिक्रमा गरेर मनाईदै छन । यस पर्वलाई श्रद्धालु भक्तजनहरुले धातृ नवमी र इच्छा नवमीसमेत भनिने गरिन्छ । यस पर्वमा मिथिलानीहरुले सामूहिक भोजन गरिने रमाइलो चाडबाडमा गनिन्छ ।
पर्वमा कार्तिक शुक्ल नवमीका दिन अमला (धातृृ) को रुखको फेदमा खाना खाने परम्परा छ । पर्व विशेषमा बस्तीमा बिहानैदेखि युवापङ्क्ति सामूहिक भोजनको तयारीमा जुटेका छन् । यो पर्वमा घर नजिकै, बगैँचा वा वन क्षेत्रमै रहेको अमलाको रूखका फेदमा खानेकुरा पकाएर त्यहीँ खाने चलन छ । तर, कतिपय ले आंगन वा आफ्नै क्षतमा लगाएको अमलाको रुख मुनि भोजन बनाएर खाने गर्दछन ।
यो पर्वमा अमलाका विशेष परिकार (अचार, मुरब्बा र चटनी)सहित साकाहारी खानेकुरा मात्र पकाउने र खाने परम्परा रहेछ ।